برای مشاوره حمل، ترانزیت کالاهای وارداتی از چین و ترخیص کالا در گمرک بازرگان تماس بگیرید :
09142960480-04434378634
بسیاری از واردکنندگان ایرانی، کالای خود را از چین خریداری کردهاند، وجه آن را پرداخت کردهاند و محمولهشان در کارخانه یا انبار فروشنده آماده ارسال است؛ اما به دلیل شرایط فعلی حملونقل، اختلال در برخی مسیرهای دریایی و ابهام درباره وضعیت گمرک بندرعباس، نمیدانند کالا را از چه مسیری به ایران وارد کنند و در کدام گمرک تحویل بگیرند.
سؤالهایی که امروز بیشتر صاحبان کالا میپرسند، کاملاً مشخص است:
• کالای خریداریشده از چین را از چه مسیری وارد ایران کنیم؟
• آیا در شرایط فعلی امکان حمل زمینی از چین وجود دارد؟
• آیا بار چین میتواند از مرز سرخس وارد کشور شود؟
• کالا را در سرخس ترخیص کنیم یا به گمرک دیگری انتقال دهیم؟
• آیا امکان ترانزیت از سرخس به گمرک بازرگان وجود دارد؟
• آیا کالا در بازرگان با ثبت سفارش یا پیلهوری ترخیص میشود؟
• برای شروع کار باید چه مدارکی را به ترخیصکار گمرک بدهیم؟
برای تعداد زیادی از محمولههای خریداریشده از چین، راهحل عملی این است که کالا از مسیر آسیای مرکزی به ایران برسد، از مرز سرخس وارد کشور شود و سپس تحت رویه ترانزیت داخلی به گمرک بازرگان انتقال پیدا کند.
پس از وصول کالا در بازرگان، تشریفات ترخیص میتواند با ثبت سفارش تجاری یا، برای پروندههایی که شرایط آن را دارند، با رویه پیلهوری انجام شود.
در دورهای که حمل دریایی کالا از چین با محدودیت، تغییر برنامه خطوط کشتیرانی یا اختلال در ورود بعضی محمولهها روبهرو است، صاحب کالا نباید محموله را بدون بررسی در انبار فروشنده متوقف نگه دارد.
مسیرهای زمینی، ریلی و ترکیبی چین به ایران همچنان وجود دارند و میتوان آنها را براساس نوع کالا، شهر بارگیری، وزن، حجم و گمرک مقصد انتخاب کرد.
در چنین شرایطی، پیش از هر اقدامی باید سه موضوع همزمان مشخص شود:
1. کالا از کدام مسیر از چین خارج شود؛
2. از کدام مرز وارد ایران شود؛
3. در کدام گمرک و با چه رویهای ترخیص شود.
اشتباه رایج این است که واردکننده ابتدا حمل را رزرو میکند و بعد از حرکت بار به دنبال ترخیصکار و گمرک مقصد میگردد. روش درست این است که مسیر حمل و روش ترخیص پیش از بارگیری در چین تعیین شوند.
وضعیت عملیاتی بنادر، خطوط کشتیرانی و پذیرش محمولههای چین ممکن است در دورههای مختلف تغییر کند. به همین دلیل، نباید برنامه واردات را صرفاً بر این فرض تنظیم کرد که تمام محمولهها حتماً از بندرعباس وارد خواهند شد.
واردکنندهای که با اختلال در حمل دریایی، تأخیر در رزرو کشتی یا نامشخصبودن زمان ورود روبهرو است، میتواند حمل کالا از چین از طریق آسیای مرکزی و ورود به ایران از مرزهای زمینی یا ریلی را بررسی کند.
یکی از مسیرهای شناختهشده، کریدور چین، قزاقستان، ترکمنستان و ایران است. این مسیر بهصورت ریلی عملیاتی شده و دو ورودی سرخس و اینچهبرون برای ورود به ایران در آن پیشبینی شده است. مسیر ریلی چین–قزاقستان–ترکمنستان–ایران نیز در مذاکرات حملونقلی سال ۲۰۲۵ برای افزایش جابهجایی بار دوباره مورد توجه قرار گرفته است.
کالاهای خریداریشده از چین به روشهای دریایی، زمینی، ریلی یا ترکیبی به ایران حمل میشوند. انتخاب روش مناسب به نوع کالا، وزن و حجم محموله، شهر محل بارگیری در چین، زمان تحویل، هزینه حمل و شرایط مسیر بستگی دارد.
در شرایط عادی، حمل دریایی رایجترین و معمولاً ارزانترین روش حمل کالا از چین به ایران است؛ بهویژه برای محمولههای حجیم، ماشینآلات، مواد اولیه، کالاهای سنگین و کانتینرهای کامل. بااینحال، زمانی که حمل دریایی با محدودیت، تأخیر یا توقف پذیرش محموله روبهرو باشد، میتوان از مسیرهای زمینی، ریلی یا ترکیبی استفاده کرد
حمل دریایی، روش اصلی جابهجایی حجم زیادی از کالا میان چین و ایران است. محموله میتواند از بنادر مهم چین مانند شانگهای، نینگبو، شنژن، گوانگژو، چینگدائو، تیانجین یا شیامن بارگیری و به بندر مقصد ارسال شود.
در حمل دریایی، کالا معمولاً به یکی از دو شکل زیر حمل میشود:
کانتینر کامل یا FCL:
در این روش، یک کانتینر کامل ۲۰ فوت، ۴۰ فوت یا ۴۰ فوت هایکیوب در اختیار صاحب کالا قرار میگیرد. این روش برای محمولههای حجیم و کالاهایی مناسب است که حجم آنها استفاده از یک کانتینر کامل را توجیه میکند.
خردهبار دریایی یا LCL:
در این روش، کالای چند صاحب بار در یک کانتینر تجمیع میشود. حمل خردهبار برای محمولههایی مناسب است که حجم آنها برای رزرو کانتینر کامل کافی نیست؛ البته هزینه تخلیه، تجمیع، انبار و خدمات مقصد نیز باید در محاسبات در نظر گرفته شود.
حمل دریایی معمولاً به دلیل ظرفیت بالای کشتی و امکان حمل کانتینرهای سنگین، هزینه کمتری نسبت به حمل زمینی یا هوایی دارد. به همین دلیل، در شرایط عادی اولین گزینه بسیاری از واردکنندگان برای واردات کالا از چین محسوب میشود.
پیش از رزرو حمل دریایی باید این موارد مشخص شوند:
• بندر بارگیری در چین؛
• بندر مقصد؛
• حمل کانتینر کامل یا خردهبار؛
• وزن مجاز کانتینر؛
• نوع کانتینر موردنیاز؛
• شرایط تحویل کالا در قرارداد؛
• هزینه حمل داخلی کالا تا بندر چین؛
• کرایه دریایی و هزینههای جانبی؛
• مدت زمان آزاد کانتینر؛
• هزینه دموراژ و دیتنشن؛
• برنامه حرکت کشتی؛
• امکان پذیرش و تخلیه محموله؛
• گمرک نهایی ترخیص کالا.
همچنین باید قبل از حرکت بار مشخص شود که کالا پس از ورود به بندر، در همان گمرک ترخیص میشود یا تحت رویه ترانزیت داخلی به گمرک دیگری منتقل خواهد شد.
در شرایط معمول، بخش مهمی از کالاهای وارداتی از چین از طریق بنادر جنوبی و گمرک بندرعباس وارد کشور میشوند. بااینحال، وضعیت خطوط کشتیرانی، پذیرش رزرو، زمان حرکت کشتیها، امکان تخلیه و شرایط عملیاتی بندر ممکن است در دورههای مختلف تغییر کند.
در چنین شرایطی میتوان مسیرهای جایگزین زمینی، ریلی یا ترکیبی را برای ورود کالا به ایران به کار گرفت
در حمل زمینی، کالا از کارخانه یا انبار فروشنده با کامیون به یکی از گذرگاههای غرب چین منتقل میشود. پس از خروج از چین، ممکن است کامیون، کشنده یا اسناد حمل در مرزها تغییر کند و بار از مسیر قزاقستان و ترکمنستان به سمت ایران ادامه پیدا کند.
این شیوه برای کالاهایی که قابلیت حمل جادهای دارند، محمولههای خردهبار،
بارهای دارای مقصد مشخص و کالاهایی که امکان تجمیع آنها وجود دارد، قابل استفاده است.
مسیر ریلی چین–قزاقستان–ترکمنستان–ایران سابقه عملیاتی دارد. قطارهای کانتینری از شهرهای مختلف چین حرکت کردهاند و در مرز چین و قزاقستان از گذرگاههایی مانند خورگوس یا آلاشانکو عبور کردهاند.
در شبکه ترکمنستان، قطار میتواند به سمت سرخس یا اینچهبرون هدایت شود. منابع رسمی ترکمنستان مسیر ریلی از مرز قزاقستان تا سرخس و ورود به ایران را تأیید کردهاند.
در بسیاری از موارد، بهترین روش حمل ترکیبی است؛ یعنی بخشی از مسیر با کامیون و بخشی با قطار انجام میشود.
برای نمونه، کالا ممکن است:
• از کارخانه با کامیون به پایانه بارگیری برسد؛
• از چین تا آسیای مرکزی با قطار حمل شود؛
• در یکی از پایانهها تغییر وسیله حمل دهد؛
• از ترکمنستان به سرخس برسد؛
• سپس در ایران با کامیون به گمرک بازرگان منتقل شود.
بنابراین عبارت «حمل زمینی از چین» همیشه به معنی حرکت یک کامیون واحد از کارخانه چین تا ایران نیست. در طول مسیر ممکن است عملیات ترانشیپ، تعویض واگن، تغییر کشنده یا انتقال کانتینر انجام شود.
پس از رسیدن محموله به سرخس، کالا وارد محدوده گمرکی ایران میشود و برای آن اسناد ورود و قبض انبار صادر خواهد شد.
در این مرحله صاحب کالا دو راه دارد:
کالا میتواند در سرخس اظهار و ترخیص شود، مشروط بر اینکه گمرک سرخس صلاحیت و امکانات ترخیص کالای موردنظر را داشته باشد و مدارک تجاری و مجوزهای پرونده آماده باشند.
کالا میتواند بدون ترخیص قطعی در سرخس، تحت رویه ترانزیت داخلی یا عبور داخلی به گمرک بازرگان انتقال پیدا کند.
در این روش، محموله تحت پلمب گمرکی از سرخس خارج میشود و باید در مهلت تعیینشده به گمرک بازرگان تحویل داده شود. پس از ورود کالا به بازرگان و خاتمه عملیات ترانزیت، پرونده وارد مرحله ترخیص قطعی خواهد شد.
انتقال کالای گمرکنشده از یک گمرک مجاز به گمرک مجاز دیگر، در قانون امور گمرکی با عنوان عبور داخلی پیشبینی شده است. بنابراین ترانزیت از سرخس به بازرگان یک رویه گمرکی مشخص است، نه یک حمل عادی داخل کشور.
فرایند معمول ترانزیت کالا به این ترتیب انجام میشود:
1. ورود کالا به گمرک سرخس
2. دریافت قبض انبار و اسناد ورود
3. تنظیم اظهارنامه ترانزیت داخلی
4. معرفی گمرک بازرگان بهعنوان مقصد
5. تأمین تضمین یا تعهد ترانزیتی
6. کنترل تعداد بستهها، وزن و مشخصات کالا
7. پلمب وسیله حمل یا کانتینر
8. صدور پروانه ترانزیت
9. حرکت محموله از سرخس به بازرگان
10. تحویل کالا در گمرک بازرگان
11. کنترل پلمب و تطبیق اسناد
12. خاتمه ترانزیت و صدور قبض انبار مقصد
13. آغاز تشریفات ترخیص کالا در بازرگان
هماهنگی این مراحل باید توسط ترخیصکار گمرک و شرکت حمل انجام شود تا بار در سرخس یا در مسیر متوقف نشود.
گمرک بازرگان یکی از گمرکات فعال زمینی کشور و از مراکز مهم انجام تشریفات واردات، ترانزیت و ترخیص کالا در شمالغرب ایران است.
در این گمرک امکان ترخیص طیف گستردهای از کالاهای وارداتی وجود دارد. کالاهای مجاز و کالاهای مشروط پس از اخذ مجوز مربوط میتوانند با رویه ثبت سفارش یا پیلهوری اظهار و ترخیص شوند. کالاهای ممنوع قانونی و کالاهای گروه ۴ از این قاعده خارج هستند.
مزیت اصلی گمرک بازرگان برای صاحبان بار چین این است که محموله پس از ورود از سرخس میتواند به این گمرک ترانزیت شود و مراحل نهایی پرونده زیر نظر ترخیصکار بازرگان انجام گیرد.
ترخیصکار بازرگان میتواند پیش از رسیدن کالا، اسناد را بررسی کند، روش اظهار را مشخص کند و پرونده ثبت سفارش یا پیلهوری را آماده نگه دارد.
ترخیص با پیلهوری یکی از روشهای فعال و کاربردی ترخیص کالا در گمرک بازرگان است.
در این رویه، کالا با استفاده از کارت پیلهوری، سهمیه معتبر و مجوز ورود مربوط اظهار میشود. مقررات، ورود کالاهای قابل ورود موردنیاز استان و استانهای همجوار را برای دارندگان کارت پیلهوری پیشبینی کرده است.
برای واردکنندگانی که ثبت سفارش تجاری آنها با مشکل روبهرو شده است، بررسی امکان استفاده از پیلهوری اهمیت زیادی دارد. در صورتی که کالا در گروه ۴ یا در زمره کالاهای ممنوع قانونی نباشد و شرایط سهمیه و ثبت آماری پیلهوری فراهم باشد، پرونده میتواند با این رویه در گمرک بازرگان انجام شود.
در ترخیص پیلهوری، این موارد اهمیت دارند:
• کارت پیلهوری معتبر؛
• سهمیه کافی؛
• ثبت آماری پیلهوری؛
• شرح و تعرفه دقیق کالا؛
• رعایت سقف ارزش و مقدار؛
• ارائه اسناد خرید و حمل؛
• اخذ مجوزهای تخصصی کالاهای مشروط؛
• اظهار و ترخیص در گمرک مجاز.
پیلهوری به معنی ورود کالای قاچاق یا ترخیص بدون تشریفات نیست؛ بلکه یک رویه قانونی واردات مرزی با مقررات و امتیازات مشخص است.
در گمرک بازرگان، طیف بسیار گستردهای از کالاها با رویه پیلهوری قابل ترخیص هستند. محدودیت اصلی مربوط به موارد زیر است:
• کالاهای ممنوع قانونی؛
• کالاهای گروه ۴؛
• کالاهایی که براساس ماهیت خود نیازمند شرایط یا مجوز تخصصی هستند؛
مسیر چین، آسیای مرکزی، سرخس و گمرک بازرگان برای انواع کالاهای وارداتی از چین قابل استفاده است. کالاهای صنعتی، مواد اولیه، ماشینآلات، قطعات، تجهیزات، لوازم برقی و الکترونیکی، لوازم خانگی، منسوجات، محصولات فلزی، فروآلیاژها، مواد نسوز، ابزارآلات و سایر کالاهای تجاری میتوانند از این مسیر وارد ایران شوند، از سرخس به گمرک بازرگان ترانزیت شوند و در بازرگان با ثبت سفارش یا رویه پیلهوری ترخیص شوند.
ترخیصکار بازرگان پیش از حمل، اسناد کالا را بررسی میکند تا روش ترخیص، نحوه ترانزیت از سرخس و مدارک لازم از ابتدا مشخص باشد
برای تعیین مسیر حمل، ترانزیت و روش ترخیص، این مدارک باید پیش از بارگیری ارسال شوند:
• پروفرما یا فاکتور فروشنده؛
• پکینگلیست؛
• تصویر و کاتالوگ کالا؛
• شرح فنی کامل؛
• برند و مدل؛
• کشور سازنده؛
• وزن خالص و ناخالص؛
• تعداد و ابعاد بستهها؛
• شهر بارگیری در چین؛
• ارزش خرید؛
• کد تعرفه پیشنهادی؛
• وضعیت ثبت سفارش؛
• مشخصات کارت بازرگانی یا پیلهوری؛
• مقصد نهایی کالا در ایران.
ترخیصکار پس از بررسی این مدارک مشخص میکند که بار در کجا ترخیص شود و کدام روش ترخیص برای آن مناسبتر است.
کالایی که از چین خریدهایم را از چه مسیری وارد کنیم؟
در شرایط اختلال حمل دریایی، مسیر چین، قزاقستان، ترکمنستان و سرخس یکی از مسیرهای عملی است. حمل میتواند زمینی، ریلی یا ترکیبی باشد.
آیا بار چین میتواند از سرخس وارد ایران شود؟
بله. کریدور چین–قزاقستان–ترکمنستان–ایران فعال است و ورود از مسیر ریلی سرخس سابقه عملیاتی دارد.
آیا باید بار را در سرخس ترخیص کنیم؟
خیر. کالا میتواند از سرخس تحت رویه ترانزیت داخلی به گمرک بازرگان منتقل و در آنجا ترخیص شود.
آیا ترانزیت از سرخس به بازرگان انجام میشود؟
بله. پس از اظهار ترانزیت، تأمین تضمین، پلمب کالا و صدور پروانه، محموله به بازرگان انتقال داده میشود و پس از وصول، عملیات ترانزیت خاتمه مییابد.
آیا کالاهای وارداتی از چین در گمرک بازرگان ترخیص میشوند؟
بله. طیف گستردهای از کالاهای وارداتی از چین با ثبت سفارش یا پیلهوری در گمرک بازرگان قابل ترخیص هستند؛ بهجز کالاهای ممنوع قانونی و گروه ۴.
آیا ترخیص با پیلهوری در بازرگان انجام میشود؟
بله. با کارت معتبر، سهمیه، ثبت آماری و اسناد لازم، ترخیص با پیلهوری در گمرک بازرگان انجام میشود.
آیا با پیلهوری نیازی به ثبت سفارش عادی نیست؟
پیلهوری رویه مستقل خود را دارد و براساس کارت، سهمیه و ثبت آماری پیلهوری انجام میشود. برای کالاهای مشروط، مجوز تخصصی مربوط همچنان دریافت خواهد شد.
چه زمانی با ترخیصکار بازرگان تماس بگیریم؟
بهترین زمان پیش از بارگیری در چین است. در این مرحله میتوان گمرک مقصد، روش حمل، ترانزیت از سرخس و روش ترخیص را بدون ایجاد هزینه اضافی تعیین کرد.
