افزودنیهای رنگ، گروه متنوعی از مواد شیمیایی هستند که برای اصلاح ویژگیهایی مانند پخششدن پیگمنت، کنترل کف، سرعت خشکشدن، چسبندگی، براقیت، مقاومت سطحی، روانی و ویسکوزیته به فرمولاسیون رنگ و پوشش اضافه میشوند. به همین دلیل، ترخیص افزودنی رنگ صرفاً با درج عبارت عمومی «Paint Additive» در اسناد حمل انجام نمیشود و نوع ماده، ترکیب شیمیایی، پایه حلال، کاربرد و عملکرد فنی آن باید بهطور دقیق مشخص باشد.
مهمترین مسئله در واردات و ترخیص این کالا، انتخاب صحیح ردیف تعرفه است. همه افزودنیهای رنگ الزاماً یک کد تعرفه مشترک ندارند و ممکن است برحسب ترکیب و ماهیت واقعی کالا در فصل ۳۲ یا فصل ۳۸ کتاب مقررات صادرات و واردات طبقهبندی شوند. ردیفهایی از فصل ۳۲ برای رنگها، ورنیها و فرآوردههای مبتنی بر پلیمرهای مصنوعی استفاده میشوند؛ درحالیکه برخی ترکیبات و فرآوردههای شیمیایی آماده مصرف ممکن است در فصل ۳۸ قرار گیرند. بنابراین کد تعرفه باید براساس کاتالوگ فنی، SDS، درصد اجزا و کاربرد اصلی کالا تعیین شود، نه فقط نام تجاری درجشده روی فاکتور. طبقهبندی صحیح HS Code، مبنای تعیین حقوق ورودی و مجوزهای لازم برای واردات است.
افزودنیهای مورد استفاده در صنایع رنگ، رزین، مرکب چاپ و پوششهای صنعتی شامل گروههای مختلفی هستند، از جمله:
• مواد دیسپرسکننده و ترکننده پیگمنت
• مواد ضدکف و هواگیر
• افزودنیهای لولینگ و بهبوددهنده سطح
• خشککنهای رنگ بر پایه فلزات
• مواد ضدتهنشینی و ضدشره
• اصلاحکنندههای رئولوژی و ویسکوزیته
• افزودنیهای ماتکننده یا افزایشدهنده براقیت
• پروموترهای چسبندگی
• افزودنیهای ضدخش، لغزش و مقاومت سطحی
• مواد ضدپوسته و پایدارکننده رنگ
• افزودنیهای مخصوص رنگ خودرو، رنگ چوب، رنگ کورهای و پوششهای صنعتی
از آنجا که هرکدام از این مواد ساختار شیمیایی متفاوتی دارند، نمیتوان برای تمام آنها یک تعرفه، ارزش گمرکی یا مجوز یکسان در نظر گرفت.
در برخی ردیفهای تعرفهای ایران، عنوان مشخص «مواد افزودنی رنگ» در زیرمجموعه فصل ۳۲ دیده میشود؛ اما شماره دقیق تعرفه ممکن است براساس پایه پلیمر، نوع حلال و ترکیب کالا متفاوت باشد. برای نمونه، افزودنی مبتنی بر پلیمر اکریلیک حلشده در حلال آلی ممکن است با یک افزودنی سیلیکونی ضدکف یا یک خشککن فلزی در یک ردیف تعرفه قرار نگیرد.
در بررسی تعرفه افزودنی رنگ باید به موارد زیر توجه شود:
1. ماده بهصورت خالص عرضه شده یا یک فرآورده ترکیبی است؟
2. پایه اصلی آن اکریلیک، پلیاستر، سیلیکون، پلییورتان یا ماده معدنی است؟
3. کالا در حلال آلی پراکنده شده یا پایه آب است؟
4. درصد ماده مؤثر و نوع حلال چیست؟
5. کاربرد اصلی آن در تولید رنگ است یا در صنایع دیگری نیز مصرف میشود؟
6. محصول نقش رنگ، رزین، خشککن، دیسپرسکننده، ضدکف یا اصلاحکننده سطح را دارد؟
بنابراین پیش از ثبت سفارش، باید SDS و Technical Data Sheet کالا بررسی و شرح تجاری دقیق با تعرفه پیشنهادی تطبیق داده شود. درج عبارتهای کلی مانند «Chemical»، «Additive» یا «Raw Material» احتمال اختلاف تعرفه، ارجاع کالا به آزمایشگاه و طولانیشدن ترخیص را افزایش میدهد.
علاوه بر اسناد عمومی واردات، ارائه مدارک فنی برای افزودنیهای شیمیایی اهمیت زیادی دارد. مهمترین مدارک عبارتاند از:
• پروفرما اینویس با شرح دقیق کالا
• فاکتور تجاری و پکینگ لیست
• بارنامه و گواهی مبدأ
• ثبت سفارش
معتبر
• بیمهنامه حمل
• کاتالوگ یا Technical Data Sheet
• برگه اطلاعات ایمنی مواد یا SDS/MSDS
• گواهی آنالیز یا COA
• مشخصات ترکیبات شیمیایی و درصد اجزا
• نام تولیدکننده و نام تجاری محصول
• شماره CAS مواد اصلی، در صورت وجود
• تصویر لیبل و بستهبندی کالا
COA مشخصات کیفی، درصد ترکیبات یا نتایج آزمون محصول را نشان میدهد و SDS شامل اطلاعاتی مانند خطرات ماده، شرایط نگهداری، حمل، اطفای حریق، تجهیزات حفاظت فردی و ترکیبات شیمیایی است. این مدارک برای بررسی تعرفه، حمل مواد شیمیایی و پاسخگویی به کارشناسی گمرک اهمیت دارند.
مشمول بودن کالا به استاندارد اجباری را نمیتوان فقط از روی عبارت «افزودنی رنگ» مشخص کرد. این موضوع باید براساس ردیف تعرفه، کاربرد نهایی، ترکیب شیمیایی و فهرست کالاهای مشمول استاندارد در زمان ثبت سفارش بررسی شود.
برای مثال، وضعیت یک افزودنی صنعتی مورد استفاده در رنگ خودرو ممکن است با مادهای که در رنگ خوراکی، بستهبندی مواد غذایی، محصولات آرایشی یا پوشش ظروف مصرف میشود متفاوت باشد. در کاربردهای مرتبط با غذا، دارو یا محصولات آرایشی و بهداشتی، علاوه بر استاندارد ممکن است بررسی یا مجوز سازمان غذا و دارو نیز مطرح شود؛ اما این مجوز را نباید به تمام افزودنیهای صنعتی رنگ تعمیم داد. نوع مصرف نهایی کالا باید پیش از حمل مشخص شود.
ارزش افزودنیهای رنگ فقط براساس وزن کالا تعیین نمیشود. دو محصول با وزن برابر ممکن است به دلیل برند، غلظت ماده مؤثر، فناوری تولید، کشور سازنده و عملکرد تخصصی، ارزشهای کاملاً متفاوتی داشته باشند.
در بررسی ارزش گمرکی معمولاً این عوامل اهمیت دارند:
• برند و شرکت تولیدکننده
• کشور مبدأ
• نوع و عملکرد افزودنی
• درصد ماده فعال
• نوع بستهبندی
• مقدار خرید
• شرایط تحویل مانند FOB، CFR یا CPT
• قیمت کالاهای مشابه واردشده
• هزینه حمل و بیمه تا مرز ورودی
برای مثال، قیمت یک ضدکف سیلیکونی با ماده مؤثر بالا نباید صرفاً با یک ضدکف عمومی پایه معدنی مقایسه شود. همچنین دیسپرسکنندههای تخصصی مورد استفاده در رنگ خودرو یا پوششهای صنعتی ممکن است ارزش بیشتری از افزودنیهای عمومی داشته باشند.
ارائه قرارداد خرید، فهرست قیمت تولیدکننده، مکاتبات تجاری و اسناد پرداخت میتواند در زمان بررسی ارزش کالا مفید باشد.
گمرک بازرگان یکی از مسیرهای مهم ورود مواد اولیه صنایع رنگ و رزین از ترکیه و کشورهای اروپایی است. محمولههای اروپایی ممکن است از مسیر ترکیه و با کامیون وارد ایران شوند و محمولههای تولید ترکیه نیز بهصورت حمل زمینی مستقیم به مرز بازرگان برسند.
پیش از بارگیری باید از فروشنده درباره وضعیت خطرناک یا غیرخطرناک بودن کالا سؤال شود. برخی افزودنیها به دلیل وجود حلالهای قابل اشتعال ممکن است در حملونقل
بینالمللی در گروه کالاهای خطرناک قرار گیرند. در این صورت باید شماره UN، کلاس خطر، گروه بستهبندی و اطلاعات حمل در SDS و اسناد حمل درج شود.
اگر ماده حاوی حلال باشد ولی در بارنامه بهعنوان کالای معمولی اظهار شود، امکان بروز مشکل در مسیر حمل، بیمه یا کنترل مرزی وجود دارد. بخش حملونقل SDS، بهویژه قسمت مربوط به اطلاعات حمل زمینی، باید قبل از رزرو کامیون بررسی شود.
برای ترخیص افزودنی رنگ از گمرک بازرگان، بهتر است اسناد فنی کالا پیش از ثبت سفارش بررسی شود. تعیین تعرفه پس از ورود محموله ممکن است باعث اختلاف با ثبت سفارش، اصلاح اسناد، توقف کالا یا افزایش هزینه انبارداری شود.
ترخیصکار بازرگان باید بتواند اطلاعات SDS، COA، کاتالوگ فنی و ترکیبات کالا را با شرح تعرفه، ثبت سفارش و اظهارنامه تطبیق دهد. در محمولههای مواد اولیه رنگ، صرف انجام مراحل اداری کافی نیست و شناخت نوع کالا و نحوه ارائه مشخصات فنی به کارشناسی گمرک اهمیت زیادی دارد.
شرکت تلاشکاران ترخیص بار بازرگان در زمینه بررسی اسناد واردات، ثبت سفارش، حمل زمینی و ترخیص مواد اولیه صنایع رنگ و رزین از گمرک بازرگان فعالیت دارد. پیش از خرید یا حمل افزودنی رنگ، امکان بررسی اولیه پروفرما، تعرفه پیشنهادی، SDS، COA و مدارک محموله وجود دارد تا ریسک اختلاف تعرفه و توقف کالا کاهش پیدا کند.
فرایند کلی واردات و ترخیص شامل مراحل زیر است:
1. دریافت پروفرما و مدارک فنی از فروشنده
2. بررسی ترکیب، کاربرد و تعرفه احتمالی کالا
3. بررسی مجاز بودن واردات و مجوزهای مورد نیاز
4. ثبت سفارش در سامانه جامع تجارت
5. انجام امور ارزی و حمل محموله
6. ورود کامیون و دریافت قبض انبار
7. تنظیم و ثبت اظهارنامه گمرکی
8. ارائه SDS، COA و کاتالوگ به کارشناسی
9. انجام ارزیابی یا نمونهبرداری احتمالی
10. تعیین ارزش و پرداخت حقوق ورودی
11. اخذ مجوزهای نهایی و صدور پروانه
12. بارگیری و خروج کالا از گمرک بازرگان
کد تعرفه افزودنی رنگ چیست؟
افزودنی رنگ یک کد ثابت برای تمام محصولات ندارد. کد تعرفه براساس نوع ماده، پایه شیمیایی، حلال، کاربرد و نحوه عرضه تعیین میشود. بعضی محصولات در فصل ۳۲ و برخی فرآوردههای شیمیایی در فصل ۳۸ قابل بررسی هستند.
آیا برای ترخیص افزودنی رنگ ارائه SDS الزامی است؟
برای تشخیص ماهیت، شرایط ایمنی، ترکیبات و نحوه حمل ماده، ارائه SDS معتبر اهمیت بسیار زیادی دارد. نبود این مدرک میتواند باعث ابهام در تعرفه یا درخواست اطلاعات تکمیلی شود.
آیا COA و SDS یک مدرک هستند؟
خیر. SDS درباره ایمنی، خطرات، حمل و ترکیبات ماده است؛ اما COA نتایج آنالیز و مشخصات کیفی بچ تولیدی کالا را نشان میدهد.
آیا افزودنی رنگ نیاز به مجوز استاندارد دارد؟
این موضوع به ردیف تعرفه، نوع ماده و کاربرد نهایی بستگی دارد و باید پیش از ثبت سفارش و حمل، براساس ضوابط روز بررسی شود.
آیا امکان ترخیص افزودنی رنگ از گمرک بازرگان وجود دارد؟
بله، مواد اولیه و افزودنیهای صنایع رنگ که از ترکیه یا مسیر زمینی اروپا وارد میشوند، در صورت داشتن ثبت سفارش و مدارک لازم میتوانند از گمرک بازرگان ترخیص شوند.
برای استعلام تعرفه چه مدارکی باید ارسال شود؟
حداقل باید پروفرما، SDS، COA، کاتالوگ فنی، تصویر لیبل، نام تجاری، نام تولیدکننده، کشور مبدأ و شرح کاربرد کالا ارائه شود.
